Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γεώτοποι της Λέσβου
Έκθεση
Γεώτοποι της Λέσβου

Μια καινούρια πρωτοβουλία ξεκινάει αυτό το καλοκαίρι το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου στα πλαίσια της διαδικασίας ενημέρωσης των κατοίκων και των επισκεπτών για την αναγνώριση της Λέσβου ως Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO.
Εγκαινιάζει την Ψηφιακή παρουσίαση των Γεωτόπων της Λέσβου που αποτελούν γνωστά και άγνωστα στους πολλούς στοιχεία του Λεσβιακού τοπίου τα οποία τεκμηριώνουν γεγονότα και διαδιακσίες που διαμόρφωσαν την ιστορία και την εξέλιξη του νησιού.
Οι Γεώτοποι (geosites) αποτελούν προστατευόμενα στοιχεία του τοπίου σύμφωνα με την περιβαλλοντική νομοθεσία γιατί αποτελούν τους βασικούς μάρτυρες της ιστορίας της γης.

Εκθεσιακές ΕΝΟΤΗΤΕΣ

Σπήλαιο, Σπήλιος της Άντισσας

Ο Σπήλιος, το σπήλαιο της Άντισσας, τόπος λατρείας του Ορφέα κατα την Αρχαιότητα.

Η είσοδος στην νότια πλευρά του ασβεστολιθικού όγκου που αναδύεται ανάμεσα στα νεώτερα ηφαιστειακά πετρώματα που τον περιβάλουν φανερώνει την ιδιαίτερα έντονη τεκτονική δραστηριότητα της περιοχής.
Το καρστικό εγκοιλο δημιουργείται πάνω σε ένα μεγάλο τεκτονικό ρήγμα στον ασβεστολιθικό βράχο.
Στην πραγματικότητα η διάλυση του ασβεστόλιθου γίνεται λόγω της κυκλοφορίας του νερού πάνω στις τεκτονικές ασυνέχειες.
Αν αξιοποιήσουμε την σχέση γεωτόπων, βιοποικιλότητας, πολιτιστικής κληρονομιάς, μυθολογίας και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς δημιουργούμε στη Λέσβο εμπειρίες μοναδικές για τον σύγχρονο απαιτητικό επισκέπτη.
ΛΕΣΒΟΣ, Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO

Όλυμπος - Τεκτονικό Παράθυρο

Η γυμνή από βλάστηση κορυφή του Ολύμπου μας ανοίγει ένα παράθυρο στη γεωλογική ιστορία της Λέσβου και μας αποκαλύπτει μια από τις εντυπωσιακότερες εικόνες της Λέσβου, ένα τεκτονικό παράθυρο.
 

Πώς όμως δημιουργήθηκε αυτός ο εντυπωσιακός γεώτοπος της Λέσβου;
Έντονες δυνάμεις στο εσωτερικό της γης πριν από 120-160 εκατομμύρια χρόνια, μετακίνησαν τα πετρώματα από τον πυθμένα του ωκεανού της Τηθύος, τους οφιόλιθους, και τα τοποθέτησαν πάνω από τα ιζήματα του ωκεανού που συνόδευαν την ωκεάνια πλάκα (μεταμορφωμένα πετρώματα). Οι δυνάμεις ήταν τόσο έντονες ώστε όλα μαζί μετακινήθηκαν και τοποθετήθηκαν πάνω από τα πετρώματα της ηπειρωτικής περιοχής (ανακρυσταλλωμένοι ασβεστόλιθοι) που υπήρχε εκείνη την γεωλογική περίοδο και σήμερα είναι η περιοχή του Ολύμπου.
Στον Όλυμπο, μέσα από τους οφιόλιθους και τα μεταμορφωμένα πετρώματα, εμφανίζονται σήμερα να αναδύονται στην επιφάνεια τα κατώτερα πετρώματα, δηλαδή οι λευκοί έως τεφροί, σακχαρώδεις και μερικές φορές ροζωποί ανακρυσταλλωμένοι ασβεστόλιθοι που αποτελούν την εντυπωσιακή κορυφή του Ολύμπου.
Περιμετρικά της κυρίαρχης κορυφής του Ολύμπου, αναπτύσσεται μια εξαιρετικά πλούσια βλάστηση που αποτελείται από δάση καστανιάς, τραχείας Πεύκης, μηλιές, καρυδιές αλλά και ελαιώνες. Ο ορεινός όγκος του Ολύμπου είναι ενταγμένος στο Δίκτυο Natura 2000 ενώ η περιοχή χαρακτηρίζεται ως βοτανικός κήπος του Αιγαίου, λόγω της μεγάλης ποικιλίας ενδημικών φυτών. 

Ηφαιστειακός λαιμός Πέτρας

O μεγάλος βράχος της Παναγίας, που δεσπόζει στο κέντρο του οικισμού της Πέτρας, αποτελεί ένα ηφαιστειακό οικοδόμημα που ονομάζεται ηφαιστειακός λαιμός.

Οι ηφαιστειακοί λαιμοί είναι σωληνοειδείς αγωγοί που διοχετεύουν ρευστό μάγμα στην επιφάνεια της γης συνδέοντάς τους με τον θάλαμο μάγματος, ο οποίος βρίσκεται στο εσωτερικό του γήινου φλοιού και τροφοδοτεί ένα ηφαίστειο.
Ο ηφαιστειακός λαιμός Πέτρας, πάνω στον οποίο χτίσθηκε η εκκλησία της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας, αποτελεί έναν πλευρικό ηφαιστειακό αγωγό, τον οποίο τροφοδοτούσε με ανδεσιτική λάβα ο υπόγειος μαγματικός θάλαμος του ηφαιστείου του Λεπέτυμνου.
Τα πετρώματα που περιέβαλλαν τον ηφαιστειακό λαιμό διαβρώθηκαν μετά το τέλος της ηφαιστειακής δραστηριότητας ενώ η ανδεσιτική λάβα καθώς ήταν ανθεκτικότερη στη διάβρωση, δημιούργησε τον μεγάλο βράχο της Πέτρας.

Λάρσος - Ενεργό ρήγμα

Ενεργό ρήγμα Λάρσου

Το ρήγμα της Λάρσου, είναι ένα από τα ενεργά ρήγματα της Λέσβου και αποτελεί απόδειξη των μεγάλων πρόσφατων γεωλογικών αλλαγών που διαμόρφωσαν την τρέχουσα μορφή του ανάγλυφου της Λέσβου που σχηματίζει τις ελώδεις περιοχές του δέλτα του ποταμού Εβεργούτουλα.
Τα ρήγματα δημιουργούνται όταν οι δυνάμεις συμπίεσης ή τάνυσης που αναπτύσσονται στον φλοιό της γης υπερβαίνουν τα όρια αντοχής των βράχων, προκαλώντας τη θραύση. Τα δύο κομμάτια του φλοιού κινούνται και στις δύο πλευρές της επιφάνειας του σφάλματος.
Τα ρήγματα δημιουργούν έντονη μορφολογική ανακούφιση στην επιφάνεια της γης και εμφανίζονται ως απότομες μορφολογικές επιφάνειες (γκρεμούς) στις οποίες είναι συχνά ορατή η λείανση από την επιφάνεια τριβής της βλάβης (επιφάνεια καθρέφτη).
Χαρακτηριστικό είναι η απότομη μορφολογική σφήνα και η εντυπωσιακή επιφάνεια του καθρέφτη της βλάβης της Λάρσου με λείες επιφάνειες στις οποίες έχουν χαραχτεί τα ίχνη της τεκτονικής ολίσθησης του κινούμενου μπλοκ του σφάλματος. Αυτές είναι χαρακτηριστικές γραμμές (χαρακτικά) που δείχνουν την κατεύθυνση της κίνησης των δύο μπλοκ που κινούνται λόγω της σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή.
Το ρήγματα της Λάρσου δημιουργήθηκε όταν το άνω μπλοκ στο οποίο περνά σήμερα ο δρόμος Μυτιλήνη-Καλλονή, κατέβηκε σε σχέση με το άλλο που είναι σήμερα το χαρακτηριστικό «κόψιμο» από το λόφο βλάβης της περιοχής.
Αρχαιολογικά στοιχεία ανακαλύφθηκαν πρόσφατα στην περιοχή από την Εφορεία Αρχαιοτήτων της Λέσβου, που πιθανώς σχετίζεται με έναν ισχυρό σεισμό που σημειώθηκε στην περιοχή τον 8ο αιώνα π.Χ.
Στην επιφάνεια της βλάβης της Λάρσου, κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, κατασκευάστηκε κανάλι μεταφοράς νερού μήκους 27 χλμ., Το οποίο αποτελεί μέρος του ρωμαϊκού υδραγωγείου που ξεκινά από τα περίχωρα του Ολύμπου και μετέφερε νερό για την παροχή νερού της Μυτιλήνης.

Στηλοειδείς λάβες Πελόπης

Πελοπή Στήλη Λάβας

Κατά μήκος της επαρχιακής οδού Πελοπη - Υψηλομετοποι, εμφανίζονται εντυπωσιακοί σχηματισμοί λάβας. Μοιάζουν με στήλες τοποθετημένες το ένα δίπλα στο άλλο και ονομάζονται στήλες λαβές.
Δημιουργήθηκαν λόγω της ταχείας ψύξης της ροής λάβας δακίτη που ξέσπασε από τον ηφαιστειακό θόλο του Προφήτη Ηλία.
Καθώς το μάγμα πλησίαζε στην επιφάνεια της γης, ψύχθηκε απότομα. Ως αποτέλεσμα δημιουργήθηκαν πολλές παράλληλες ρωγμές παντού, σχηματίζοντας πρίσματα πέντε όψεων.
Σύμφωνα με τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα, η λάβα δείχνει εντυπωσιακό διαχωρισμό στα πρίσματα πέντε όψεων καθώς κρυώνει και αφού φτάσει σε θερμοκρασία περίπου 150 - 90 οC κάτω από το σημείο πήξης.
Κατά μήκος αυτών των ρωγμών, οι βράχοι διαχωρίστηκαν και σχημάτισαν τους εντυπωσιακούς πενταγωνικούς ή εξαγωνικούς φυσικούς κίονες που συναντάμε σήμερα.

Άλλες Εκθέσεις

Έκθεση
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου
Έκθεση
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου